O 29 de novembro Galicia volverá a escoller 23 dos 350 deputados do Congreso. Catro menos que os 27 que chegamos a escoller nas primeiras eleccións democráticas de España. Iso si, afortunadamente o mesmo número que en 2023, a pesar de que Ourense estivese entre as provincias ameazadas con perder un escano polo crecemento en poboación das grandes circunscricións, en detrimento das máis pequenas.
A Coruña escollerá oito deputados, Pontevedra sete, Lugo catro e Ourense outros catro. A simple vista, Galicia volve a dividirse entre as provincias de interior e as atlánticas. Pero nesta ocasión, o defenestrado xurista Victor D’Hondt será o máximo responsable. Como sabemos, o sistema D’Hondt é o escollido para converter os nosos votos en escanos. Un sistema proporcional que ten o seu rendemento estreitamente relacionado co tamaño das circunscricións. Cantos menos representantes a repartir, máis maioritario se volve o sistema, deixando fóra do reparto a aquelas formacións que quedan en terceiro ou cuarto lugar.
Por iso, o 29 de novembro, teremos catro eleccións en cada unha das nosas provincias, con dous contextos de competición completamente distintos. E eses serán os que marcarán as grandes incógnitas que temos en Galicia de cara a estas eleccións xerais: por primeira vez Vox pode ter representación por Galicia? Será capaz o BNG de ampliar os seus deputados máis alá da Coruña? Canto prexudicarán á esquerda as múltiples candidaturas? Pode ampliar o PP a súa maioría? Que pasará co posible desgaste do PSOE? As probabilidades de todos estes sucesos non dependen dos partidos, dependen dos números.
En Ourense e Lugo as posibilidades de cambiar o tradicional PP 3 PSOE 1 son practicamente nulas. Un escano nestas circunscricións vale ao redor dun 17%, dificultando a entrada de Vox, as posibilidades do BNG, o cuarto do PP ou o segundo do PSOE. Neste contexto tan maioritario, só poderiamos chegar a ver cambios cunha máis que improbable alianza por bloques, entre os grandes partidos e os seus irmáns pequenos.
Pola contra, na Coruña e Pontevedra o prezo do escano redúcese ata o 10%. Isto aumenta as probabilidades de ver cambios substanciais: a entrada de Vox se chega a estas porcentaxes, o aumento do BNG a 2 deputados (9,4% en Pontevedra o 23J) ao concentrar voto nunha candidatura ben estruturada, ou que baile algún escano do PP ou do PSOE.
Igualmente, aínda non somos Madrid, onde reparten 38 escanos e o prezo móvese arredor do 2-3%. Polo que o Frente Amplio (e calquera espazo ideolóxico) ten traballo por diante para unificar a súa candidatura se quere rañar algo na nosa comunidade, incluso nas provincias atlánticas.
Porque unhas eleccións, máis alá das ideas, son cousa de números.
Lucas Álvarez Pérez, consultor